ინოვაცია – ანუ მიეცით ფანტაზიას გზა ფართო!

ერთ-ერთ ჟურნალს ვათვალიერებდი, და უცნაურ და ინოვაციურ პროდუქტებზე შემხვდა რაღაც სტატია. ცოტაც მერე ინტერნეტში მოვქექე და რაღაცეები ამოვარჩიე.

ჩაეხუტეთ ტოლჩას!

ტოლჩა არ იცით ხომ რა არის? არც მე ვიცოდი. 🙂 მოკლედ, ყველას გვიყვარს ყავა, (ჩაი, რძე, კაკაო, ან კიდევ რამე სხვა). განსაკუთრებით საყვარელია ჩამოთვლილი ცხელი სასმელები, როდესაც გვცივა. ცხელი სასმელების მომხარებლების 70 პროცენტისთვის კომფორტულია, როცა ცხელი სასმელით სავსე ჭიქას ჩაეხუტებიან და ისე შეექცევიან მას. ხელებიც ხომ ხშირად დაგწვიათ ამ პროცესის დროს? ამიტომაც, თქვენზე და ჩვენზე ზრუნვით ვიღაცეები თავს იწუხებენ და ქმნიან ამ პროდუქტს. ზუსტად იცით სად უნდა მოათავსით თითები, ისე რომ არ დაგეწვათ, და ამასთანავე გათბეთ.

კულინარი სუპერმარკეტი

ვისაც სახლის სამზარეულოში ტრიალი გიყვართ, იმის მიუხედავად, რამდენად მაღალია თქვენი დაღლილობის ხარისხი, მაშინ შეგიძლიათ შემდეგ პროდუქტზე გადახვიდეთ. დანარჩენებს კი დაგაინტერესებთ:
გერმანულმა Kochhaus grocery store-მა მოიფიქრა თუ როგორ გაეადვილებინა სამსახურის მერე დაქანცული, გამოფიტული მაგრამ მშიერი მომხმარებლისთვის საკვები პროდუქტების შეძენის პროცედურა. ვისაც ჯერ არ გამოგიცდიათ ეს, მაშინ კარგად ვერ გაიგებთ რას ნიშნავს რამდენიმე ათეული წუთი იბოდიალო სუპერმარკეტში, და გონებაში არჩიო რა ჯობია რომ იყოდო? რისი გაკეთება უფრო ადვილია? რა უფრო გემრიელი იქნება? რა უფრო გამოგივა? დამიჯერეთ ძალიან ნერვების მომშლელი და დამღლელია ეს ყველაფერი. ამიტომაც, ხსენებულმა კომპანიამ გადაწყვიტა გამოეკრა თავის მარკეტში სტენდები, სადაც უკვე მოცემულია იდეა თქვენი შესაძლო სადილის შესახებ, ასევე ყველა ის ინგრედიენტი, რომელიც შეიძლება დაგჭირდეთ, და ამ ყველაფერთან ერთად რეცეპტიც. ასე რომ, მარტივად, შედიხართ სუპერმარკეტში, შემოთავაზებული იდეებიდან არჩევთ რომელიმეს, იხდით სალაროში ფულს და ამზადებთ გემრიელ სადილს. (ან არაგემრიელს).

პ.ს. ისე მაკდონალდსი 24 საათი მუშაობს…

საფულე, რომელიც იმაზე მეტი ღირს ვიდრე მასში შენახული ფული!

საქმე არც განსაკუთრებულად ხარისხიან ტყავს ეხება, და არც რომელიმე უძვირეს დიზაინერს ან ბრენდს. არა! საქმე რაშია გეტყვით ეხლა: როგორც წესი, საფულეების მოპარვა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული წვრილმანი დანაშაულია მთელს მსოფლიოში. დაცვის მექანიზმიც არაფერია, გარდა იმისა, რომ ყურადღებით უნდა იყოთ. მაგრამ ეს მხოლოდ ჩვეულებრივ საფულეებს ეხება. დანჰილის ეს პროდქუტი, საფულე საოცრება, აღჭურვილია თითის ანაბეჭდის ამომცნობით. ხვდებით ხომ ეს რასაც ნიშნავს? თქვენს გარდა სხვა ვერავინ გახსნის თქვენს საფულეს, მათ შორის ვერც მძარცველები. შეგიძლიათ ნაკლებად იფიქროთ საკრედიტო ბარათების, პირადობის მოწმობის ან ფულის უსაფრთხოებაზე. საიმედო ხელშია, არა საფულეშია. ჯერ სად ხართ! ამ საფულეს კიდევ აქვს ბლუთუსის ფუნქციაც. მარტივად შეგიძლიათ თქენს მობილურს დაუკავშიროთ, და თუ დასაშვებ მანძილზე მეტად დაშორდით საფულეს, მაშინვე შეიტყობთ ამას. (ოღონდ ტელეფონიც არ დატოვოთ სადმე საფულესთან ერთად, თორემ მერე ვერაფერი ვეღარ გიშველით :D)

მოკლედ დაბადების დღე იანვარში მაქვს. სულ რაღაც 700 დოლარი.

პოეტურ – რომანტიული კალენდარი

კალენდარს დიდად ვერ ვიყენებ, თან ვერანაირს. ზოგს არ ეზარებადა ყოველ დღე თითო-თითო ფურცელს აგლეჯს კედელზე მიკრულ წლის კალენდარს, და ისიც არ ეზარებათ რომ მის უკან რაც წერია ისიც გულდასმით წაიკითხონ. მოკლედ ვისთვის როგორ, მაგრამ ეს კედლის კალენდარი ნამდვილად უფრო საინტერესოა, ვიდრე ვეფხვის ფონზე გამოსახული კვირის პალიტრის ფურცელზე ჩამოწიკწიკებული 2011 წელი. ის ნაჭრისაა, ყოველი დღის გასვლასთან ერთად, შეგიძლიათ მოარღვიოთ. სენტიმენტალურად ადვილი აღსაქმელია რამდენი გაიარე და რამდენი დაგრჩა.

და ბოლოს ჩემი ფავორიტი:

ძროხების პრომო!

Chick-fil-A არის რესტორნების ქსელი, სადაც სახელიდან გამომდინარე ხვდებით ალბათ რასაც მოგართმევენ. იმისათვის რომ მომხარებელთან უფრო დიდი მასა მოეზიდათ, კომპანიამ აგერ უკვე ოთხი წელია დააწესა Cow Appreciation Day! ვინც ამ დღეს რესტორანში ძროხის ფორმაში სრულად გამოწყობილი მივა, ის უფასოდ მიიღებს სადილს. ვინც არასრულად იქნება შემოსილი ძროხისეული ტანსაცმლით (ანუ ვინ ნაკლებად ემგვანება ძროხას) ის მხოლოდ მსუბუქ მისაყოლებლებს (ან სხვა სახის „არასადილს“) მიიღებს ყველანაირი საფასურის გარეშე. რაც მტავარია, გასულმა რამდენიმე წელმა აჩვენა, რომ ეს მეთოდი საუცხოოდ ეფექტურია! რას არ მოიფიქრებს ადამიანი!

სანამ ვინმეს დაუსწრია, გამოაწყვეთ ხალხი ქათმის კოსტუმებში! 😀

2010 © გ.დ.

Advertisements

The Loewen Group, Inc – ამქვეყნიურ იმქვეყნიური ბიზნესი

ანუ ამბავი იმისა, თუ როგორ ვაქციოთ გარდაუვალი გარდაცვალება წარმატებულ ბიზნესად.

Modern Mona Lisaჩემს ძვირფასს ლეპტოპში ქექვისას აღმოვაჩინე კარგა ხნის წინ, იდეაში სასტატიოდ, დაწერილი სიტყვათა ერთობლიობა. ნუ, რა ვთქვა, რომ წავიკითხე მართლა სიტყვათა ერთობლიობა იყო. მაგრამ თვითონ თემაა საინტერესო. უფრო სწორედ თემა კი არა, ამ თემის მოქმედი „გმირი“ და სფეროა საინტერესო, სადაც ეს გმირი მოღვაწეობს. (ამ თემამ გამოიარა პრეზენტაცია, გამოცდა, და არა მარტო ჩემი! სხვებისაც! და საკმაოდ წარმატებითაც!)

მინდა მოგიყვეთ ერთი კანადური კომპანიის, The Loewen Group, Inc – ის შესახებ. კომპანიის ისტორია საინტერესოა იმდენად რამდენადაც, ინდუსტრია რომელშიც იგი მოღვაწეობს ძალიან განსხვავებული და უცხოა ჩვენთვის. საქმე იმაშია რომ ეს ინდუსტრია დამკრძალავი ბიუროების და სერვისის ბიზნესია. „ბიზნესი“ ძალიან უჩვეულოდ ჟღერს ხომ მართლია? დიახ დიახ! დამკრძალავი სერვისის ბიზნესი! ხომ წარმოგიდგენიათ რა პროდუქტები აქვს კომპანიას და რას სთავაზობს მომხმარებელს. თუ ვერ წარმოგიდგენიათ, მაშინ ცოტა ქვევით მოგახსენებთ. მაგრამ მანამდე, შესავლად იმასაც გეტყვით, რომ ლოუვენ ჯგუფმა შეძლო და ერთი შეხედვით ეს „მარაზმი“ აქცია ძალიან წარმატებულ ბიზნეს საქმიანობად. კომპანიის მართვის ყველა მხარე იყო უმაღლეს დონეზე: ფინანსური მენეჯმენტი (გარკვეული პერიოდი), მენეჯმენტი, სტრატეგია, მარკეტინგი. დიახ დიახ, წარმოიდგინეთ, კომპანიამ მოახდინა რევოლუცია, და დაიწყო აღნიშნული საქმიანობის რეკლამა. (ალბათ დაახლოებით ასეთი რამე იქნებობა: „გადაწყვიტეთ სიკვდილი? მოგბეზრდათ ამა ქვეყნის ამაოება? მაშინ დარეკეთ ახლავე და მოზომეთ სად დაგასაფლავოთ! ნუ გადადებთ სამომავლოდ, და თქვენ მიიღებთ გახეხილი ყველის შესანახ კონტეინერს, სულ რაღაც 185 672 დოლარად!“)

რას წარმოადგენს ამ კომპანიის (და სხვა მსგვასი კომპანიების) ძირითადი საქმიანობა:

ა) დაკრძალვა
ბ) კრემაცია და სხვა სერვისები
გ) სასაფლაო ადგილების გაყიდვა
დ) სასახლეები

ამ ბიზნესს ახასიათებდა ისიც, რომ ძალიან ადვილი იყო სამომავლო შემოსავლების განსაზღვრა, რაც მთავარია საკმაო სიზუსტითაც. მიხვდით ხომ რატომაც? ბოლოს მაინც ყველანი დავიხოცებით 😀 და შესაბიმად გამდიდრდებიან „ბიზნესმენები“. შედეგად გადაიხდიან გადასახადებს, ამ გადახდილი ტაქსებით ქვეყანა ააშენებს პარკებს, ბაღებს, სკვერებს, შადრევნებს, საავადმყოფოებს, თეატრებს. ჰა როგორია? მოკვდი და დაეხმარე ქვეყანას! შესანიშნავი სლოგანია! ვერაფერს იტყვი..

უკვე მოიხიბლეთ? ჯერ სად ხართ! ამ ბიზნეს ფაქტიურად არანაირი ალბათობა არ აქვს ჩავარდნის და გადეფოლტების. (თუ რა თქმა უნდა მისმენეჯმენტს არ აქვს ადგილი, ან რაიმე არასწორ ნაბიჯს). ბიზნესს არც სეზონურობა ახასიათებს. მეტიც: რაც უფრო მეტი ომი, უბედურება, ბუნებრივი კატაკლიზმები მოხდება მით უკეთესი: აღორძინდება და აყვავდება ეს სფერო 😀

წინასწარი გაყიდვები

ამ კომპანიას ყავდა ძალიან ძლიერი და ნოვატორი მმართველი: რეი ლოუვენი. ეს ტიპი ისეთ რაღაცეებს იფიქრებდა და სიეთ რაღაცეებს ახორციელებდა, რომ მთელი ჩრდილო ამერიკის ბიზნეს წრეები სახტად რჩებოდნენ. მაგალითად: მან მოიფიქრა წინასწარი გაყიდვების მექანიზმი: რამდენად გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ხალხი საკუთარ დაკრძალვის ცერემონიალს წინასწარ უკვეთავდა და ხარჯებსაც წინასწარვე ფარავდნენ. (სიტუაცია წარმოიდგინეთ:
-ლეილა როგორ ხარ?
-რავიცი მზია, ფულის შოვნა მინდა, ჩემი დაკრძალვა უნდა დავბრონო!
– მე უკვე მოვაგვარე ეგ საკითხი. სადილიც გავაკეთე და ეხლა ვისვენებ.)

ფინანსურ მხარე

კომპანია ფულს ნაღდი სახით წინასწარ იღებდა, და ხარჯებად აღიარებდა მაშინ როცა ადამიანი გარდაიცვლებოდა. (!!!) ეს პერიოდი დაახლოებით 10-12 წელიწადს მოიცავდა. მანამდე კი კომპანია ამ წინასწარ მიღებულ თანხებს მომგებიან ფონდებში აბანდებდა, სადანაც სოლიდურ შემოსავლებსაც იღებდა. მეორე ვარიანტი იყო წინასწარ აღებული თანხით სიცოცხლის დაზღვევის პოლისის შესყიდვა კლიენტის სახელზე, იმ პირობით რომ კომპანია იქნებოდა ბენეფიციარი. მაშინ როცა კლიენტი გარდაიცვლებოდა, პოლისიდან შემოსული თანხა ხმარდებოდა მის დაკრძალვას. საუცხოოა!

რატომ იყო კონსოლიდაცია და პატარა კომპანიების ყიდვა წარმატებისთვის გადამწყვეტი

ლოუვენის იდეა იყო ასევე, შეესყიდა რაც შეიძლება ბევრი წვრილ-წვრილი კონკურენტები. მიზეზი იყო შემდეგი: ამ დარგში მომუშავე კომპანიებს ჰქონდათ დიდი ფიქსირებული ხარჯები: როგორც წესი თითო პატარა კომპანიას კვირაში შეიძლება ერთი ან ორი დაკძალვის ცერემონია ჩაეტარებინა, დანარჩენ დღეებში კი ოფისში მომუშავე ხალხს, მიმღებს და სხვა პერსონალს ხელფასს მაინც უხდიდა, ასევე ამას ემატებოდა ოფისის იჯარის და სხვა სახის ხარჯები.

როდესაც ერთი დიდი კომპანია რამდენიმე წვრილ კომპანიას ყიდულობდა, მათ ერთი მენეჯერი ეყოლებოდათ ერთ გეოგრაფიულ ერთუელზე, რაც ხარჯებს თავისთავად შეამცირებდა. მნიშნელოვანი უპირატესობა გაერთიანებისა იყო ასევე ისიც, რომ კომპანიები აქტივებსაც ინაწილებდნენ. ამგვარად, არჩეული სტრატეგიის შედეგი იყო ის რომ, ლოუვენ ჯგუფის ფიქსირებული ხარჯები 65 დან 54 პროცენტამდე შემცირდა.

წარმატება და შამპანიური!

კომპანია აგრესიული შესყიდვების ხარჯზე აგრძელებდა ზრდას, 19 87 წელს მათ ტორონტოს ბირჟაზე გამოიტანეს აქციები. წარმოგიდგენიათ? ამავე წელს ლოუვენ ჯგუფი გაცდა საბოლოოდ კანადის ფარგლებს და პირველი შესყიდვა განახორციელა აშშ-ში: 1.8 მლნ დოლარად შეისყიდა პატარა დამკრძალავი კომპანია. ძალიან მალევე აშშ–შივე პირველ შესყიდავს მოყვა მეორე, მესამე და მრავალი ხმაურიანი გარიგება. 1998 წლისთვის კომპანია ფლობდა დამკრძალავ ბიუროებს ამერიკის 48 შტატში და კანადის 8 პროვინციაში. გაგიგიათ ხომ ტრანსნაციონალური კომპანიები? და რომლები გახსნედებათ პირველი? მაკდონალდსი? ნაიკი? ნესტლე? კოკა-კოლა? ლოუვენი?

1987 წლიდან 90-იანების ბოლომდე, კომპანია გახდა გიგანტი, უამრავი ფინანსური გარიგების მონაწილე, სპეკულაციების და ვაჭრობის საგანი. რაც მთავარია, კონკურენცია ძლიერდებოდა სასწაულად ამ დარგში, და მერჯერები და თეიქოვერებიც მრავლად ხდებოდა. მოკლედ, ფინანსურ დეტალებში აღარ წავალ, და გეტყვით რომ, საბოლოოდ კომპანია უდიდეს ვალებში გადავარდა, ვინაიდან და რადგანაც აგრესიულ ექსპანსიას აგრძელებდა, რომელსაც ძირითადად სესხებით აფინანსებდა. ამ სესხებს კი შემდგომ გადახდა უნდოდა..


საბოლოო შედეგები

კომპანიის აქციების ფასი ტორონტოსა და მონრეალის ბირჟებზე 40 დოლარიდან 8 დოლარამდე დაეცა.
1998 წელს დირექტორთა საბჭომ გადაწყვიტა შეეცვალა რეი ლოუვენი. მის მაგივრად დანიშნეს ჯონ ლეისი. (ეს ტიპი ითვლებოდა კრიზისული მენეჯმენტის გურუდ)მის დამიშვნას რამდენიმე ნაბიჯი მოყვა:

• მოგებისა და ფულადი ნაკადების ზრდა
• სხვადასხვა ადმინისტრაციული თუ კორპორატიული ერთეულების შეერთება
• ფასდადების განახლებული სტრატეგია
• პროფესიონალი საინვესტიციო ბანკირების დაქირავება

მიუხედავად ამ ნაბიჯებისა, კომპანიის მდგომარეობა მაინც ნელ ნელა უარესდებოდა. იმ წელს Standard and Poors-მა კომპანიის ბონდებს B- შეფასება მიანიჭა. ყოველდღიურად აქციების ფასი 38 პუნქტით ვარდებოდა.
1998 წელს კომპანიამ უდიდესი ზარალი დააფისირა 599 მლნ. საგულისხმოა ის რომ ეს ზარალი წინა წლის 42 მილიონი მოგების შემდეგ დაფიქსირდა. იმავე 1998 წელს კომპანიის ვალი ჯამში 2.3 მლრდ დოლარს შეადგენდა. ბოლო-ბოლო, კომპანია გაკოტრდა…ასე და ამგვარად დაასრულა არსებობა ამ კომპანიამ, რომელიც რამდენიმე წეწადში გამოძვრა კრიზისიდან, და The Alderwoods Group-ის ჩამოყალიბებით გააგრძელა სახეცვლილი არსებობა. საინტერესო ისაა, რომ ეს კომპანია შემდეგ ლოუენის ყველაზე “სასტიკმა” კონკურენტმა შეიძინა 1.2 მლრდ დოლარად..

ასე რომ,მიმოიხედეთ გვერდზე, დაფიქრდით, და იდეას და ნიჭს გზა გაუხსენით. ჩვენც შეგვიძლია ყველაზე წარმოუდგენელი სფეროც კი სარფიან ბიზნესად ვაქციოთ. შემდეგ ჩქვენზე (თქვენზე) ქეისებს გააკეთებენ და ბლოგებზე დაწერენ! მაშ!

2010 © გ.დ.

ფიქრები “ერთმორწმუნე” მეგობარზე

პროტესტი ყველაფერ რუსულს!
პროტესტი ტყვიების გარეშე.

სიმართლე გითხრათ, რუსეთი დიდად არც არასდროს მიყვარდა. რატომ არ ვიცი, მაგრამ ბავშვობიდან რაღაც უარყოფითად ვარ მაგ სახელის მიმართ განწყობილი. მაშინ მხოლოდ სახელი იყო, ცოტა მერე, სახელის უკან მდგარი მთელი სისტემა და ნაწილაკთა ერთობლიობაა. ბავშვობიდან მაღიზიანებდა, არა, უფრო სწორად არ მომწონდა, რუსული საინფორმაციო გამოშვება და ეკაწერინა ანდრეევას მუდმივად გაყინული სიფათი. არ მიყვარდა მათი უაზრო კონცერტები და ვალერა ლეონტიევის ნახევრად ტიტველი ტანის ყურება. კიდევ სტუდია ვიდ-ის საშინელი ლოგო მაშინებდა და ცხოვრებას მიწამლავდა. აჰ კიდევ რა გამახსენდა: მეზიზღებოდა ე.წ. „კვნ“, სადაც ხუმრობების უმეტესობა საქართველოზე იყო, და რატომღაც ჩემს გარშემო ბევრს ეცინებოდა იმაზე, თუ როგორ ღადაობდნენ ვიღაც სირიოჟები „გრუზინებზე“.

მოკლედ, ბევრი რომ აღარ გავაგრძელო, ასე წყნარად და მშვიდად „არ მომწონდნენ“ ეგენი.
აი მერე კი…აი მერე იყო 2008 წელი. არაფრის თქმას არ ვაპირებ და არც მინდა იმ წელზე და მოვლენებზე. გავაგრძელებ მე რუსეთზე ჩემი დამოკიდებულის შესახებ საუბარს. ჩაიარა ამ ყველაფერმა, და ვფიქრობდი ერთ რამეზე: მე, ერთ რიგით მოქალაქეს,რომელიც ვერც ჯარისკაცად ივარგებს და ვერც იარაღს დაიჭერს ხელში, რითი შემიძლია ჩემი პოზიცია დავაფიქსირო? რითი შემიძლია გამოვხატო ჩემი დამოკიდებულება „იმათ“ მიმართ, და ვაგრძნობინო, რომ ისინი ჩემს ქვეყანაში, ჩემთვის აღარ არიან მისაღებები. (სიმართლე გითხრათ, აღარც როგორც სტუმრები). ვიფიქრე ვიფიქრე, რამდენიმე გზა არსებობსთქო ალბათ ამის: რაიმე საპროტესტო აქციას დავსწრებოდი. მაგრამ მერე რა? შეიკრიბებოდა 1000 კაცი, გაისეირნებდნენ 10 კმ-ს დროშებით, პლაკატებით, და წინსაფრებით, თან რა თქმა უნდა ჯოს ჯოს ჯოს შეძახილებით, და მორჩა. დაბრუნდებოდნენ სახლში და ადნაკლასნიკებზე იღლაბუცებდნენ. ანუ ეს ვარიანტი გამოვრიცხე. შემდეგი რაც გავიგე რომ არსებობს, ეს იყო პეტიცია თუ რაღაც, ასე ქუჩაში ხელს აწერინებდნენ ხალხს, და მერე გაეროში (აბაა?! თვით გაეროში!) აგზავნიდნენ. სასაცილოა! წარმოიდგინეთ გაეროს საფოსტო ყუთში მიდის სადღაც პეკინის ქუჩაზე ხელმოწერილი პეტიცია! ჯერ სად ხართ! ეხლა წარმოიდგინეთ, რომ ამ პეტიციას კითხულობს კიმ ჩე ნირი კი არა და რა ქვია, ბან კი მუნი! და როგორი შეშფოთებული სახე აქვს! ნუ არასერიოზულია! საელჩოს წინ პირს ვერ ამოვიკერავდი ეხლა, და თავზე ნავთს ვერ გადავისხავდი. სხვა დანარჩენი ალტერნატივებიც ძალიან უაზრობად მომეჩვენა, და ბოლოს მივაგენი რაღაცას, ჩემთვის ყველაზე სწორს და მართებულს. პროტესტი რუსეთს! პროტესტი ყველაფერს რუსულს!

რას გულისხმობს ეს? ერთ ძალიან მარტივ რამეს: მე არ მინდა რუსული იოგურტი. მარტივად! არ მინდა და მორჩა! მე არ მინდა რუსული რადიო! არც რუსული გაზეთი მინდა! საერთოდ არ მინდა რუსული ტელევიზია! რუსული შოუბიზნები ხომ არ მინდა და არ მინდა! რუსული სპორტი, ფეხბურთი, ოლიმპიადა – არც ესენი მიზიდავენ! მაგრამ, სათითაოდ მივყვეთ.

რუსული იოგურტი – რატომ თორემ კი?! რატომ უნდა ვიყიდო მაინც და მაინც რუსული ჩუდო იოგურტი, როცა შემიძლია დანონი ვიყიდო. ააა, იმიტომ რომ რუსული მაინც „ხარისხიანია“. გარდასულ დროთა გადმონაშთი! არ ვიყიდი, არ მინდა ჩუდო იოგურტით ტკბობის სანაცვლოდ გაღებული ფულით ნაყიდი იარაღით ჩემივე თანამოქალაქეები დახოცონ. (რა თქმა უნდა , ისინი იარაღს მაინც იყიდიან და სულ არ აინტერესებთ მე ჩუდოს შევჭამ თუ პრუდოს, მაგრამ მე არ ვიქნები გარეული! სინდისი მშვიდად მაქვს!)

შემდეგი: რუსული რადიო და პრესა – მაპატიეთ და რა ჯანდაბად მინდა?! კამსამოლსკაია პრავდა თუ არ წავიკიტხე ეხლა საინფორმაციო ტექნოლოგიების საუკუნეში, აღარ ყოფილა საშველი!

რუსული ტელევიზია – ოო, აი ცოტა რთულადაა საქმე. არსებობს მითი, რომ რუსული ჟურნალისტიკა მაინც სულ სხვაა! ნეტავ რატომ არის „მაინც სულ სხვა“? ამაზე პასუხს ვერავინ მცემს. უზნეობის აპოგეა არის რუსული გადაცემები? არის! ჩვენი სამტრო პროპაგანდა არის რუსული გადაცემები? არის! უკბილო და არახარისხიანი არის რუსული გადაცემები? არის! აბა რაღა გვინდა? არ მესმის უბრალოდ. შიგადაშიგ კარგი გადაცემა ყველა ქვეყანაში და ყველა ტელევიზიაშიც არის, თვით იმედზე და მზეზეც კი. მაგრამ ეს არაფერს ნიშნავს..

რუსული შოუბიზნესი – ჰაჰ, სასაცილოდაც არ მყოფნის! ორბაკაიტეს და შუფუტინსკის გავანებოთ თავი! (ანდა რაიონებში ყველგან მაგათ უსმენენ, თან ფონად თვითკმაყოფილი სახით მოგახსენებენ, რომ რუსული ესტრადა „პირველია“! ) ვერ დამაჯერებს ვერავინ, რომ მსოფლიოს (იმ მსოფლიოში რომელიც შოუბიზნეისთ იკვებება) მუსიკაში მაგალითად გოროდ 312-ზე უკეთესად არ მღერის არავინ მაგავე ჟანრში! მაგრამ მაინც და მაინც გოროდი გვინდა. კი ბატონო.. მე არ მაქვს პრობლემა..

რუსული სპორტი და ა.შ. – ფეხბურთი ძალიან მიყვარს! ამ სპორტის გარეშე ალბათ სრულფასოვნად ვერ ვიცხოვრებდი, მაგრამ არანაირად არ მაქვს მოთხოვნილება მაინც და მაინც რუსულ პრემიერლიგას ვუყურო. ეს კარგი გავიარეთ. ეხლა რამდენი წამომაძახებს: რა ნტვ-ს ფეხბურთის ყურებას რა ჯობიაო? მართლაც, რომ საუცხოო კომენტატორები ყავთ ალბათ. მაგრამ მარტივად შემიძლია მაგაზეც უარის თქმა. არაფერი პრობლემა არაა, დავითხრი თვალებს ინტერნეტში, ან ისევ მინაშვილს მოვუსმენ! (რა მაზოხიზმია!) ისევ და ისევ, სინდისი მშვიდად მაქვს…

რატომღაც ამის შემდეგ, უფრო მშვიდად ვგრძნობ თავს.
დარწმუნებული ვარ ბევრმა, ჩემი პოზიციის მიმართ კრიტიკულად განწყობილმა, გაიფიქრა ეხლა: რა, რუსულ ლიტერატურას და ენასაც პროტესტი? არა რა თქმა უნდა…რუსული ლიტერატურა მსოფლიო ლიტერატურის ნაწილია. უბრალოდ არ არის ჩემი აზრით საჭირო, მას ასეთი განსაკუთრებული სტატუსი ქონდეს მხოლოდ იმ მიზეზით, რომ ის ჩვენთვის უფრო ახლოა, ჩვენი და რუსეთ საერთო კულტურა გვქონდა, და მსგავსი მარაზმები. რამდენჯერ გამიგია: აი რუსული კლასიკა, ეს არის რაც არის, ეს ჩვენთვის ყველაზე ახლოა ჩვენი კულტურის მერე! (კლასიკაა, და ალბათ მსოფლიოში დოსტოევსკის და პუშკინის ბადალი მეორე არ მოიძებნება, მაგრამ მერე რა? არც ბალზაკის და ქენძაბურო ოეს ნაირი მოიძებნება შეიძლება მეორე…) ჩემთვის პირადად ის ისეთივე უცხოა, როგორც ფრანგული, მექსიკური ან ჩრდილო კორეეული. მშობლიური არის ქართული…დანარჩენი უცხო..ლოგიკურია მგონი..

სიმართლე გითხრათ, დიდად არც ის მესმის რატომ არის ქალაქში ამდენი ქუჩა და სხკვერი, რომელსაც რუსის საპატივცემულოდ აქვს სახელი მინიჭებული. მიანიჭონ კაცო, მე ვინ რას მეკითხება, მაგრამ მაინც და მაინც გამორჩეულად რუსული რატომ? არც პუშკინის სკვერის საწინააღმდეგო მაქვს რამე, და არც მაიაკოვსკის ძეგლთან მაქვს პრეტენზიები, მაგრამ თბილისში პროსპერ მერიმეს ძეგლს თუ მანახებთ ან უილიამ შექსპირისას, ძაან კარგი იქნება.

მოკლედ სულ ესაა რისი თქმაც მინდოდა. ნუ განიხილავთ ამას პოლიტიკურ ჭრილში და ნუ მიპასუხებთ: აბა ამერიკა ჯობია? არც ერთი არ ჯობია, და არ არის საჭირო ვინმეს ტყვეობაში ვიყოთ. ეს ქართული სენია, ერთი თუ არ მოგწვონს ესე იგი მეორეა კარგი აუცილებლად. ვერც ის გამოგადგებათ არგუმენტად, რომ რუსეთი მართლმადიდებელია. ძალიან კარგია რომ მართლმადიდებელია, მაგრამ ეს არსად ჩანს. ცუდად არ მოვექცეთ ამიტომ? არ ვექცევით ბატონო ცუდად, მარა ჩვენც რომ მართლმადიდებლები ვართ? ეს ახსოვს ვინმეს? ააა, თუ ის რადგან დიდია, და ჩვენ პატარა ამიტომ უნდა ვჭამოთ „რასია – შჩედრაია დუშა? მე პას! რაღაც “ერთმორწმუნე მეგობარი-მეზობლის” არ მჯერა..ისიც მახსოვს, რომ შეიძლება რუსულ გაზს და ელექტროენერგიას მოვიხმარდე, მაგრამ ნუ დაგავიწყდებათ მეც ადამიანი ვარ, და ხშირად თავს ზემოთ ძალა არ არის. თუმცა ვინ იცის, იქნება და ერთ დღეს მაგათ გარეშეც შევძლო სიცოცხლე..

იმედი მაქვს, მალე მოგვშორდება ჩვენი და რუსეთის კულტურების და ცხოვრების „საერთოობის“ განცდა და თავისუფლად ვიცხოვრებთ.

პ.ს. ჩემი პოზიცია არის სუბიექტური, და არანაირი პრეტენზია არ მაქვს საყოვლეთაო ობიექტურობაზე. პლუს ამას, არც არავის მოვუწოდებ ჩემნაირად იფიქროს და იმოქმედოს.

პ.პ.ს. „Ни один народ не мог бы жить, не сделав сперва оценки: если хочет он сохранить себя, он не должен оценивать так, как оценивает сосед“. – Фридрих Ницше

ამერიკული ნოველა, ანუ “მაგენი” უკულტუროები!

ბევრი ვიფიქრე თუ ცოტა ვიფიქრე, ბოლოს მაინც დავწერე ის, რამაც ამ ბლოგზე თავისი პირველი და საპატიო ადგილი დაიკავა. ვინაიდან და რადგანაც ამერიკული ლიტერატურის დიდი არა ალბათ მაგრამ, საშუალო თაყვანისმცემელი მაინც ვარ, გადავწყვიტე შემედგინა ჩემთვის ყველაზე საინტერესო და დასამახსოვრებელი short story-ების ხუთეული. ოღონდ ერთი შეზღუდვით: ვეცადე მხოლოდ მეოცე საუკუნის 50-60-იან წლებს არ გადმოვცდენილიყავი, იმიტომ რომ ბიტნიკებს და კაპოტეს ედგარ ალან პოს ვერ შევადარებდი.ჩემი აზრით, ძალიან სხვადასხვა მოვლენები იყვნენ ერთნიც და მეორენიც, და ამიტომ გავყავი ორად. მეორე ნაწილს, სხვა დროს, მერე, ოდესმე, ზამთარში, მომავალ წელს, ან კიდევ უფრო მერე შემოგთავაზებთ.

მოკლედ, ჩემი მოკრძალებული ჩამონათვალი.

1. ჰერმან მელვილი- Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street- ჰერმან მელვილის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ნაშრომი. (1853)

ნაწარმოები ეხება ერთ მეტად უცნაურ მოხელეს, რომელიც ნიუ-იორკში, ერთ-ერთი კლერკის ოფისში მუშაობს მწერალ-ნოტარიუსად. საქმე იმაშია, რომ ეს ბარტლები მაგარი უცნაური ტიპია, Pallidly neat, pitiably respectable, incurably forlorn! It was Barleby. (ამის თარგმანს ნუ მომთხოვთ !!! ). ხან დავალებულ საქმეს არ ასრულებს, იმ მიზეზით რომ „ურჩევნია არ შეასრულოს“, ხან საერთოდ ხმას არ იღებს, ბოლოს კი საერთოდ ამ ოფისში გადავიდა მალულად საცხოვრებლად. მოკლედ ბევრი რომ გავაგრძელო, მომიწევს მოთხრობის მთლიანად დაწერა, და არ ღირს. ისედაც პატარაა, და ჯობია წაიკითხოთ თუ დაგაინტერესებთ, თანაც მელვილი ჩემზე გაცილებით უკეთესად წერს. მართალია სულ რამდენიმე პერსონაჟია ნაწარმოებში, უფრო სწორედ სულ 4, მაგრამ უმრავალფეროვანესი და უსაინტერესოესი ტიპები არიან ყველანი. ჯერ მარტო სახელები ნახეთ: Nippers, Turkey და Ginger Nut. სამივე განსხვავებული ტიპია, ერთს ქრონიკული აშლილობა აწუხებს, მეორეს ქორნიკული ალკოჰოლიზმი, მაგრამ ერთმანეთს აბალანსებენ, ვინაიდან და რადგანაც დილაობით ერთი ფხიზელია მეორე გაღიზიანებული, შუადღეს კიდე ერთი მთვრალი და მერე დამშვიდებული. მოკლედ, ეს ოფისი დაიქირავებს ბარტლების, და აქედან იწყება მთავარი ამბები. ბოლოს გარკვეული გარემოებების გამო, ბარტლები აღმოჩნდება ციხეში, სადაც შიმშილისგან გარდაიცვალა კიდეც. მოკლედ, ძალიან კარგი რამეა და ჩემი ხუთეულის პირველ ადგილზე გავამწესე.
“Ah, Bartleby! Ah, humanity!”

2. ედგარ ალან პო -The Gold-Bug (1843)

ბევრს წაგიკითხავთ ბავშვობაში პოს მოთხრობები, დეტექტივები, სულის-შემხუთავი ამბები. მაგრამ მგონი ძალიან არასაბავშვო მწერალია. ვფიქრობდი ამ ხუთ მწერალზე, და როცა პო გამახსენდა, პირველივე რაც თავში მომივიდა იყო ეს მოთხრობა. ნუ ამიტომაც, ლოგიკურიცაა ალბათ, სწორედ ეს მოთხრობა გავამწესე მეორე ადგილზე. ამ მოთხრობის პლოტს არ და ვერ მოგიყვებით ეხლა, იმავე მიზეზით რაც ზემოთ აღვნიშნე, მაგრამ გეტყვით რამდენიმე საინტერესო ფაქტს: ამ ნაწარმოებში პომ ფრთები გაშალა და მრავლად ჩაგვიყარა კრიპტოგრამები, რამაც ხელი შეუწყო ლიტერატურაში ზოგადად დეტექტიური ჟანრის განვითარებას. და მთავარი: გახსოვთ ალბათ პოს „დალხენილი“ ცხოვრების პერიპეტიები. მან სწორედ ამ მოთხობისთვის მიიღო1843 წელს ფილადელფიის ერთ-ერთი გამომცემლობისგან ჯილდო და ასევე, მის ცხოვრებაში ყველაზე დიდი თანხა პრიზად! რამდენი? რამდენი და 100 (!!!) დოლარი. აი ასე!

“What ho! What ho? This fellow is dancing mad! He hath been bitten by the Tarantula!”

3. ფ. სქოტ ფიცჯერალდი – The Long Way Out (1965)

“His death is unthinkable to her…”

ამ კაცით მას შემდეგ დავინტერესდი, რაც ფინჩერის ბენჟამენ ბატონი ვნახე. გეცოდინებათ ალბათ, ამ ფილმს საფუძვლად სწორედ ფიცჯერალდის იგივე სახელწოდების ნოველა უდევს. მანამდე მხოლოდ The Great Gatsby მქონდა წაკითხული და საერთოდ არ ვიცნობდი მის ნოველებს და მოთხრობებს. მოკლედ, ძალიან საინტერესო და ემოციური ნაწარმოებები აქვს ამერიკული მწერლობის ერთ-ერთ მამა-მთავარს. ჩემი სუბიექტური აზრით კი გამოვარჩიე The Long Way Out. ნაწარმოებში მოქმედების სცენებმა, აღწერილობამ, ემოციამ რატომღაც ცვაიგის და მანის სანატორიუმის ეპიზოდები გამახსენა. თვითონ მოთხრობას რაც შეეხება: მწერალი გვიყვება ერთი ქალბატონის ისტორიას, რომელიც მეორე შვილის დაბადების შემდეგ კომაში იმყოფება. კომიდან გამოსვლას კი უკვე შიზოფრენია მოჰყვა. თუმცა დროთა განმავლობაში ქალბატონ კინგის მდგომარეობა უკეთესდებოდა და ქმართან ერთად ზაფხულში დასვენების უფლებაც კი მისცეს. მაგრამ ყველაფერი ესე კარგად და ბედნიერად არ ხდება (ამერიკულ მოთხრობებშიც კი!) და სანატორიუმისკენ, მასთან შესახვედრად, მიმავალი ქმარი ავარიაში დაიღუპა. როდესაც ექიმები რამდენიმე დღის შემდეგ შეატყობინებენ ამ ტრაგიკულ ამბავს, ქალი ღიმილით პასუხობს მათ, და ამ ცნობას აღიქვამს, როგორც მცდელობას ექიმების მხრიდან შეემოწმებინათ რამდენად ავად იყო იგი. მაგრამ…მას შემდეგ ქალბატონი კინგი სამგზავროდ გამოწყობილი ელოდება ყოველ დღე თავის მეუღლეს.
ბევრი რომ აღარ გავაგრძელო, მართლა ძალიან ემოციური და სხვანაირად დამმუხტველი და დამაფიქრებელი მოთხრობაა.

4. მარკ ტვენი – The Man That Corrupted Hadleyburg (1900)

ჰეკლბერი ფინის და ტომ სოიერის ავტორი ასეთი მორალისტურ-დიდაქტიკუტი თუ შეიძლებოდა ყოფილიყო ვერ წარმომედგინა. მეგონა რაიმე იუმორისტულ სატირას წავიკითხავდი და ამ დროს ხელში შემრჩა კრიტიკულ-დამრიგებლური „ტრაქტატი“. მოკლედ, ნაწარმოებში მოთხრობილია ერთი წარმოსახვითი ქალაქის, ჰადლიბურგის შესახებ. ამ ქალაქში მხოლოდ პატიოსანი და კეთილსინდისიერი ხალხი ცხოვრობს. ყველანაირ ცდუნებას უძლებენ მოკლედ და ეშმაკის სამსახურში არ დგებიან (ფიგურალურად რომ ვთქვათ). ერთხელაც წასცდებათ ხელი, და ამ ქალაქში გამვლელს „მცირეოდენ შეურაცხყოფას“ მიაყენებენ. პასუხად, გაბრაზებული მგზავრი გადაწყვეტს გარყვნას, გააფუჭოს და წაბილწოს ამ უმანკო ხალხის გონება. ამას რითი იზამდა თუ არა ფულით! ამის შემდეგ ეს ხალხი ისეთ რაღაცეებს იგონებს და ახერხებს ფულის ხელში ჩასაგდებად, რომ სასიამოვნოდ (ან არასასიამოვნოდ) გაკვირვებულები დარჩებით. მოკლედ ჰარმონიულ და მშვიდ ქალაქში ცხოვრების მგლური კანონები მვკიდრდება!

(ისე საქართველოც ეგრეა ფაქტიურად: ვიღაც გადამთიელი ჩამოეთრევა ხოლმე, და გვირევს ამ ანგელოზივით ხალხს გონებას. ნწ ნწ ნწ! )

5. ჰენრი ჯეიმსი – The Pupil (1891)

ჯეიმსი ამერიკის მე-19 საუკუნის ლიტერატურულ ცხოვრებაში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფიგურაა. პრინციპში არა მარტო მე-19 საუკუნის არამედ, მთლიანად ამერიკული კულტურის. პლუს ამას, წერის და თხრობის რაღაც უცნაური და უჩვეულო მანერა აქვს. (ნუ მე ესე მომეჩვენა ყოველ შემთხვევაში). ჩემს მიერ არჩეულ ნოველაში მოთხრობილია თერთმეტი წლის ბიჭის, მორგანის, და მისი აღმზრდელის, პემბერტონის ურთიერთობა. მორგანი მოხეტიალ ამერიკული ოჯახის წევრია. ოჯახი მთელს ევროპაში დაძრწის სასტუმროდან სასტუმროში, რადგანაც სასტუმროში ცხოვრების საფასურის გადახდა არ შეუძლია. როგორც ხდება ხოლმე, მორგანს არ მოსწონს არც მისი ოჯახის წევრები, და არც ზოგადად მისი ცხოვრება. მას მხოლოდ პემბერტონთან ურთიერთობა უხარია, ისევე როგორც თვითონ პემბერტონს მორგანთან. რაც არ უნდა კომიკური თუ ტრაგიკული იყოს, ზუსტად პემბერტონი გახდა მორგანის გარდაცვალების მიზეზი. დეტალებში აღარ წავალ. მოკლედ, საკმაოდ ტრაგი-კომიკური ნაწარმოებია, ადამიანური, რეალური და რაც მთავარია ძალიან შთამბეჭდავი.

სულ ეს იყო! ძალიან ბევრი სხვა ვინმესი და რამის ჩაკვეხება მინდოდა, მაგრამ რადგან ვთქვით 5-ეული, უნდა იყოს 5-ეული.

პ.ს. ეს ხუთეული ძალიან სუბიექტურია, გამომდინარე იქედან, რომ შეგდენილია მარტო იმ ნაწარმოებებისგან რაც მე ვიცი..

პ.პ.ს ოოჰ, როგორ მიყვარს გამოთქმა, “მაგ უკულტურო და უჯიშო ამერიკელები”!

2010. © გ.დ.